Strona głównaInformacje o WDKHistoria WDK

Historia WDK

HISTORIA WOJEWÓDZKIEGO DOMU KULTURY 

IM. J. PIŁSUDSKIEGO W KIELCACH

 

Wojewódzki Dom Kultury im. J. Piłsudskiego wpisał się do tradycji Kielc jako "Dom Piłsudskiego", jako pomnik materialny wyraz hołdu zło­żonego legionistom i ich dowódcy.

Jeszcze w latach dwudziestych powstał w Kielcach Komitet Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego, który stanowił rodzaj cywilnego zaplecza armii i był mocno powiązany ze stacjonującym w mieście 4. Pułkiem Legionów. W 1933 roku z inicjatywy Komitetu (kierowanego przez kpt. Mariana Przyłuskiego) przystąpiono do budowy Domu Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego. Projekt gmachu zamówiono u Edgara Norwertha. Stowarzyszenie otrzymało 7,5 ha byłego folwarku "Psiarnia" na­leżącego wówczas do Skarbu Państwa, na którym w rekordowym tem­pie trzech lat powstał kompleks urządzeń sportowych oraz okaza­ły gmach Domu WF i PW.

28 stycznia 1933r. pod numerem pierwszym w Urzędzie Wojewódzkim zarejestrowano "Stowarzyszenie Domu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego", w skład kórego weszły osoby indywidualne, jak i członkowie zbiorowi. Statut Stowarzyszenia informował, że celem działalności Domu będzie rozwój sportu wyczynowego i paramilitarnego, upowszechnianie kultury oraz integracja środowiska wojskowego z mieszkańcami Kielc

1935 - 19391935-1939
Obiekt ukończono na obchody rocznicy niepodległości, a uroczystego otwarcia dokonał ówczesny marszałek Edward Rydz-Śmigły, gdyż Józef Piłsudski umarł 12 maja 1935 roku.
Już tydzień później, 18 listopada, Dom WF i PW im. Józefa Piłsudskiego zainaugurował sezon artystyczny widowiskiem teatralnym w wykonaniu grupy 1935-1939-2objazdowej teatru "Reduta". Do historii życia towarzyskiego przedwojennych Kielc przeszły akademie, rauty i bale, których ekstrawagancja miała drażnić kieleckich mieszczan. Zbytnia elitarność działania Domu, zarządzanego przez kpt. Mariana Przyłuskiego, była krytykowana przez Radę Miejską z Prezydentem Stefanem Artwińskim na czele, dlatego po dłuższych petraktacjach w budynku zlokalizowano Miejski Ośrodek WF i PW oraz świetlicę i ogród jordanowski dla dzieci.
1935-1939-3W sierpniu 1939 roku Zarząd Domu WF i PW postanowił przekazać placówkę Ministerstwu Sił Zbrojnych. Wybuch wojny pokrzyżował wszelkie plany.

 

1939-1945

W budynku byłego Domu WF i PW działała placówka tzw. Soldatenheimu, z której korzystały stacjonujące w Kielcach wojska Wehrmachtu. W końcowym okresie wojny, podczs odwrotu wojsk niemieckich, na krótki czas, w pomieszczeniach budynku zorganizowano punkt szpitalny.

1945-1947

Chociaż ograbiony z wyposażenia, to jednak budynek przetrwał zawieruchę wojenną. W Domu WF i PW, bo tak jeszcze wówczas nazywano naszą placówkę, mimo zmienionych warunków społeczno-politycznych w kraju, kielczanie organizowali pierwsze zaczątki życia kulturalnego.

Do budynku wprowadziły się różne przedstawicielstwa administracji państwowej, z organizacją Służba Polsce na czele.

Działalność kulturalna odbywała się w wydzielonych pomieszczeniach, początkowo świetlicy miejskiej, później przemianowanej na Dom Kultury i Sztuki. Dom ten jeszcze nie prowadził własnej działalności kulturalnej, poprzestając na wynajmowaniu sal różnym użytkownikom.

1947-1948

Powołanie przez działaczy kultury Domu Kultury Robotniczej uchroniło obiekt od zagarnięcia przez urzędy administracji. Od tego czasu zaczęła się autentyczna działalność kulturalna. Zbiegło się to z inauguracją pierwszych Świętokrzyskich Dni Kultury, które stały się okazją do prezentacji dorobku artystycznego kieleckich środowisk twórczych.

Dom Kultury Robotniczej uważany jest za początek Wojewódzkiego Domu Kultury, od tego więc czasu liczymy nasze rocznice.

1949-1956


Od 1949 roku placówka nosiła nazwę Wojewódzkiego Domu Kultury Związków Zawodowych, ponieważ pieczę nad obiektem przejęła Okręgowa, a później Wojewódzka Rada Związków Zawodowych, która w budynku miała swoją siedzibę.

Zaczęły działać pierwsze zespoły artystyczne, z największym z nich - regionalnym - na czele.

W latach 1950-1955 WDK ZZ kierował KAROL ŚCIEŻKA. Placówka nabrała określonego profilu działalności, pracowały następujące działy:

  • pracy z dziećmi,
  • bibliotekarsko-czytelniczy,
  • artystyczny,
  • sportowy,
  • dział pracy masowo-politycznej,
  • dział zagadnień produkcyjno-technicznych.

W 1953 roku w WDK ZZ działało pięć zespołów artystycznych, a już rok później liczba ich się podwoiła. W placówce rozpoczął działalność teatr lalki i aktora, teatr dramatyczny, a nawet wystawiane były widowiska muzyczne. Działały dwa chóry, w tym jeden liczył aż dwustu wykonawców.

1957-1960


1 stycznia 1957 roku WDK ZZ przejęto Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, po czym powołało Wojewódzki Dom Kultury w Kielcach podporządkowany organizacyjnie administracji państwowej. Od tej chwili placówka zaczęła odpowiadać za całokształt społecznego ruchu kulturalnego, działającego na terenie województwa kieleckiego. Zadania nowej placówki zwiększyły się, dlatego nowy dyrektor, IGNACY MIKOŁAJCZAK, postawił na rozbudowę działów pomocy instrukcyjno-metodycznej. W tym celu powołano "wojewódzką poradnię amatorskiego ruchu artystycznego" oraz bibliotekę specjalistyczną.

Na lata te przypada także okres organizowania sieci placówek w miastach powiatowych, czyli powiatowych domów kultury i powiatowych poradni pracy kulturalno-oświatowej, którym WDK zobowiązany był nieść pomoc organizacyjną i merytoryczną w zakresie doszkalania kadry, pomocy w programowaniu działalności oraz kierowaniu ruchem artystycznym.

1961-1965

Był to okres dyrektorowania STEFANA GALIŃSKIEGO. Struktura WDK przybrała następujący kształt:

  • Wojewódzki Ośrodek Metodyczny - z działami: szkolenia, instruktażu i poradnictwa, repertuarowym, badań sondażowych,
  • Miejski Ośrodek Pracy Kulturalno-Oświatowej, a w nim działy: upowszechniania wiedzy (kluby i pracownia politechniczna), artystyczny (z zespołami), pracy z dziećmi, biblioteka, kino.


Na lata sześćdziesiąte przypada akcja organizowania na wsiach klubów "Ruch" i "Rolnika"


W okresie tym Wojewódzki Dom Kultury wiele wysiłku wkłada w organizację różnych form doszkalania zawodowego: pracowników i instruktorów zatrudnionych w placówkach kultury oraz społecznych rad tych placówek.

1965-1981

W 1965 roku, kiedy kierowania WDK podjął się dotychczasowy jego pracownik - RYSZARD LIPKO, w większym niż dotychczas stopniu ożywiono działalność środowiskową, wychodząc do społeczeństwa Kielc z nowymi inicjatywami imprez i akcji, które cieszyły się znacznym powodzeniem wśród kielczan.


Działały wówczas:

  • Teatr poezji,
  • Teatrzyk Problemów "STOP",
  • Teatrzyk Publicystyki,
  • Teatrzyk Mini-Muz,
  • Fotoklub "Kontrast",
  • AKF "Gong",
  • Zespół tańca towarzyskiego "Kleks",
  • Zespoły wokalne i instrumentalne.

Dzięki dużej liczbie utalentowanych wykonawców z łatwością przygotowywano programy estradowe, które miały możność prezentacji nie tylko przed własną widownią, ale także poza granicami kraju podczas tzw. "wymiany kulturalnej" z zaprzyjaźnionymi z Kielcami miastami (Niemcy, Ukraina, Węgry, Bługaria).

Działalność kieleckiego WDK wyróżniała się na tle kraju, bowiem na placówkę posypał się grad nagród i wyróżnień:

  • dyplom Ministerstwa Kultury i Sztuki we współzawodnictwie placówek kultury,
  • dyplom Festiwalu Kulturalnego Związków Zawodowych,
  • dwa razy pierwsze nagrody za program imprez na ogólnopolskich giełdach programów (Lublin - "Kieleckie Aktualności Kulturalne", Toruń - "Współgospodarze miasta").


W końcu lat 70-tych działalność środowiskowa WDK musiała ulec poważnemu ograniczeniu ze względu na remont wysłużonego obiektu.

Niemałym zadaniem dla Wojewódzkiego Domu Kultury było opracowanie "prognozy rozwoju kultury w województwie kieleckim do roku 1995".

1981-1988

Kiedy w 1981 roku kierownictwo WDK obejmował STANISŁAW GĘŚLAK, w placówce nadal trwał generalny remont.

Działalności kulturalnej nie sprzyjał także ogłoszony stan wojenny ani rozbicie i rozproszenie wszelkich związków i organizacji twórczych. Jednak WDK organizował "Panoramę gmin" - imprezy o charakterze turnieju miejscowości, które integrowały środowiska, wyzwalały energię twórczą, ujawniały samorodne talenty artystyczne.

Zważywszy, że w tym czasie w woj. kieleckim działało jeszcze 10 oddziałów WDK, 24 gminne ośrodki kultury, 10 wiejskich domów kultury, 216 klubów "Ruch", 114 klubów "Rolnika" oraz 76 świetlic wiejskich (oprócz tego placówki związkowe i spółdzielcze), działalność instrukcyjno-metodyczna WDK miała pole do popisu. Kontynuowano cykle dokształcające kadrę amatorskiego ruchu artystycznego - kursy dające uprawnienia zawodowe z dziedziny teatru, teatru lalek oraz tańca, organizowano ogólnopolskie plenery plastyczne i fotograficzne, prowadzono - wespół z Uniwersytetem Ludowym - kursy dokształcające dla gospodarzy klubów wiejskich oraz stałą, fachową pomoc instruktorom amatorskiego ruchu artystycznego i organizatorom życia kulturalnego.

Z dużą aktywnością pracował Wojewódzki Klub Plastyka Nieprofesjonalisty, który co miesiąc prezentował dorobek artystyczny plastyków-amatorów bądź twórców ludowych.


1988-1990

W 1988 roku kierowaniem WDK zajął się STANISŁAW KURCMAN, który dużą rolę przywiązywał do działalności kulturalnej w środowisku organizacji młodzieżowych. Dzięki niemu powstał Klub Inicjatyw Kulturalnych, który proponował zajęcia w sekcjach: fotograficznej, komputerowej i redaktorskiej. Harcerzom pomagano w prowadzeniu Harcerskiego Ośrodka Kultury "BAZA". Kontynuowano również turniej międzyszkolny "Asy z naszej Klasy" i "Asy z naszego domu". Wspólnie z Polskim Związkiem Niewidomych powołano w WDK Centrum Muzyczne Niewidomych z programami obejmującymi ogólnopolskie warsztaty muzyków i wokalistów, konkursy oraz pokazy pokonkursowe dla społeczeństwa Kielc.

Zmiany polityczno-społeczne w 1989 roku przyczyniły się do zmian w samym WDK.

12 maja 1990r. Wojewódzki Dom Kultury powrócił do imienia swojego patrona, pozostając Wojewódzkim Domem Kultury im. Józefa Piłsudskiego.


1990-2003

W 1990 roku kierownictwo nad WDK przejął ANDRZEJ LITWIN - długoletni pracownik WDK. Od tego czasu całokształt spraw programowych naszej placówki podzielono między dwa działy:

  • Regionalny Ośrodek Metodyczny,
  • Dział Edukacji Kulturalnej.

WDK rozpoczął prowadzenie akcji metodycznej "WDK w  gminie".

Edukację kulturalną poszerzył WDK o działalność Świętokrzyskiego Klubu Dzieci i Młodzieży Specjalnej Troski, który oprócz zajęć i atrakcji integrujących, prowadził także stałą rehabilitację swoich podopiecznych poprzez działania artystyczne.

Poszerzyło swój zakres oddziaływania także Centrum Kultury Niewidomych, które oprócz muzyków, otoczyło opieką osoby uzdolnione plastycznie oraz obdarzone talentem literackim i recytatorskim.

Regionalny Ośrodek Metodyczny realizował zadania animujące społeczny ruch kulturalny w lokalnych środowiskach poprzez prowadzenie zintegrowanego programu metodycznego "WDK w gminie". Działania skierowane do kadry instruktorskiej i członków zespołów oraz nauczycieli dotyczyły pozyskiwania kwalifikacji zawodowych z zakresu tańca współczesnego, teatru oraz pedagogiki zabawy. Działania promujące najlepsze osiągnięcia artystyczne ruchu amatorskiego w województwie poszerzały swój zasięg poprzez uczestnictwo w nich zespołów zagranicznych, jak m.in.:

  • Międzynarodowy Festiwal Piosenkarzy Dziecięcych i Młodzieżowych im. Henryka Morysa
  • Międzynarodowe Buskie Spotkanie z Folklorem
  • Międzynarodowe Spotkanie Chóralne z Pieśnią Maryjną "Ad Gloriam Dei"
  • Festiwal Kultury Wsi Polskiej

Działalność Działu Edukacji Kulturalnej rozrosła się o zintegrowane zajęcia rehabilitacji przez sztukę Świętokrzyskiego Klubu Dzieci i Młodzieży Specjalnej Troski, obejmujące także organizację imprez artystycznych w ramach współpracy z ośrodkami z terenu woj. świętokrzyskiego.

Kluby zainteresowań ukierunkowane były na kolekcjonerstwo, szachy, język esperanto oraz nową formę - psychotronikę. Szczególnie licznie reprezentowana była sztuka tańca, działały zespoły: tańca ludowego "Kielce", tańca współczesnego "Impuls", który przekształcił się w Kielecki Teatr Tańca, rewiowo - estradowy "Trzpioty", inscenizacji tanecznych "Małe Kielczanki". Także rytmika w klubie dzieci niepełnosprawnych zaowocowała stałą formą artystyczną - zespołem "Uśmiech".

Niestety, mimo podjętego remontu budynku (sala sportowa, wymiana okien, pokrycie dachów, otoczenie), WDK nie posiadał nowoczesnych narzędzi niezbędnych w komunikacji i pracy, jakim był sprzęt komputerowy.

2002-2003

Przemiany społeczno-gospodarcze w tych latach, wywołane akcesją Polski do Uni Europejskiej, wymagały unowocześnienia zarządzania instytucją kultury. Nastąpiła zmiana na stanowisku dyrektora. Kierownictwo WDK przypadło IRENIE BOROWSKIEJ, zastępcy dyrektora Młodzieżowego Domu Kultury, specjalizującej się w sztuce choreografii. Do sukcesów działań metodycznych można było zaliczyć współuczestnictwo WDK w kursie metodycznym "Nowy kształt Europy" organizowanym w ramach współpracy samorządu woj. świętokrzyskiego z Narodowym Centrum Kultury. Działalność artystyczna WDK, oprócz działań tradycyjnych, dotyczyła organizacji imprez plenerowych, promujących Unię Europejską.

2003-2007

Dyrektorem WDK w tym czasie jest Alojzy Sobura, który wraz z Janiną Malasińską, wicedyrektorem WDK, zrealizował projekt "Modernizacja WDK w celu dostosowania do pełnienia funkcji nowoczesnego centrum kultury", współfinansowany ze środków Unii Europejskiej, z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. W ramach projektu wyremontowano i zmodernizowano WDK, otworzono punkt informacji kulturalnej, zaprojektowano i uruchomiono portal o tematyce kulturalnej, podłączono do światłowodu oraz zainstalowano nowoczesne zabezpieczenia w WDK przed pożarem i kradzieżą.

Najważniejszą częścią projektu było stworzenie portalu kulturalnego, na którym odwiedzający znajdują informacje kulturalne o tym, co dzieje się w mieście i regionie. Na stronie tej prezentowane są m.in.: dorobek artystyczny lokalnych twórców, instytucji kultury; wydarzenia artystyczne i kulturalne. Portal Informacji Kulturalnej województwa świętokrzyskiego powstał w maju 2008 roku i jest pierwszym tego typu portalem w kraju.

2007-2011

Dyrektorem WDK zostaje ŁUKASZ ŁAGANOWSKI, z którego inicjatywy powstały:

  • nowocześnie doposażone kino WDK oraz Dział Edukacji Filmowej i Działalności Kinowej. Zakup wyposażenia kina oraz zadania w zakresie edukacji filmowej współfinansowane były przez Polski Instytut Sztuki Filmowej,
  • cykl programów i działań podtrzymujących i upowszechniających edukację patriotyczną, tradycję narodową, państwową oraz popularyzujących polskie dziedzictwo kulturowe np. widowisko „Zostały tylko ślady podków”, zrealizowane dla uczczenia 70. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Widowisko obejrzało łącznie ok. 2000 osób.

Po raz pierwszy odbył się I Ogólnopolski Przegląd Kultury Małych Miast w Skalbmierzu, którego pomysłodawcą i inicjatorem był Wojewódzki Dom Kultury. Udział wzięli: malarze, fotograficy, rzeźbiarze, chóry, zespoły pieśni i tańca, soliści wokaliści, zespoły prezentujące swoje kulinaria, teatry, a także dział literacki. Na imprezie całodniowej jurorzy oceniali wystawy plastyczne, produkcje muzyczne na scenie tamtejszego ośrodka kultury, smakowali potrawy przygotowane przez dziewięć zespołów i oceniali pozycje literackie np. "Myśli Jozefa Conrada" zebrane przez Zygmunta Pyzika. Impreza zakończyła się rozdaniem statuetek Skarbimira, przyznaniem nagród finansowych i dyplomów. Zwieńczeniem przeglądu był wystawiony w miejscowym kościele spektakl – msza „Santo Subito” w wykonaniu Katarzyny Gaertner i jej solistów, zespołu muzycznego i miejscowego chóru.

 

 

 

inicjatyw_lokalnych.png

Strona WDK jest stale aktualizowana dzięki otrzymanej dotacji na zakup sprzętu komputerowego i multimedialnego w ramach Programu Operacyjnego "Rozwój inicjatyw lokalnych" Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

norway grants

eea grands

mkidn_logo

Wojewódzki Dom Kultury w Kielcach realizuje projekt dzięki wsparciu udzielonemu przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię, poprzez dofinansowanie
ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego
oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego

Odwiedziny: 120
Realizacja nbStudio